Press "Enter" to skip to content

Vanaf wanneer laat je kinderen alleen buitenspelen?

Wanneer kunnen kinderen alleen buitenspelen zonder toezicht van hun ouders? Het is een situatie die binnen de opvoeding veel vragen oplevert. Je gevoel zegt misschien iets heel anders dan waar ze al aan toe zijn. Daarom draait dit artikel om praktische vragen: wat is een goede leeftijd om alleen buiten te laten zijn? Waar laat je ze spelen? En welke afspraken kun je maken om ze veilig naar buiten te sturen?

Wanneer kunnen kinderen alleen buitenspelen?

Tot een jaar of zes kunnen kinderen de risico’s niet goed inschatten, vertelt kinderpsycholoog Anoek Drieman in gesprek met RTL Nieuws. Je kan dit aanhouden als een goede richtlijn. Wel bestaat er een wezenlijk verschil tussen buiten spelen met vriendjes die ouder zijn, vrij bewegen in de straat terwijl jij binnen bent en op avontuur mogen richting de sloot verderop.

Dus welke leeftijdsgrens je aanhoudt, is ook gedeeltelijk afhankelijk van jullie eigen situatie en je kind. Per slot van rekening kan je de één wel makkelijk in de straat laten spelen zonder continu toezicht en ziet de ander dat als een kans om er snel vandoor te gaan. Ook kan je in de ene buurt prima buitenspelen, waar je elders als ouders altijd mee zal moeten.

Bo: ‘Mijn oudste dochter is vrij verantwoordelijk. Die kon ik met een gerust hart op haar vierde richting de speeltuin, even verderop, laten lopen met het overbuurmeisje. Ze bleven daar spelen. Natuurlijk keek ik regelmatig even of ze er nog zaten, maar dat ging gewoon prima. Haar broertje daarentegen kan ik met zijn bijna zeven jaar nog steeds niet met een gerust hart de straat op sturen. Hij let niet op, is echt een dromer. Bovendien laat hij zich gemakkelijk beïnvloeden door vriendjes. Willen die verder gaan dan we hebben afgesproken, dan gaat hij daar snel in mee. Voor hem gelden dus echt andere regels.’

Factoren die bepalen of je kind al alleen kan buitenspelen

  • Hoe veilig is jullie omgeving?
  • Hoe is het karakter van je kind: betrouwbaar en rustig of beïnvloedbaar en altijd op zoek naar avonturen?
  • Is het makkelijk om zelf af en toe even toezicht te houden op de plek waar ze spelen (bijvoorbeeld via het slaapkamerraam of door even snel naar buiten te lopen)?
  • Of jullie in een kinderrijke buurt wonen en hoe die kinderen zijn
  • Is het veilig in de buurt? Zijn er sloten aanwezig, een diepe vijver of drukke autoweg? Of is het juist heel rustig en kunnen ze spelen in een hofje voor de deur?

De keuze of je kind nu al alleen kan buitenspelen, is een inschatting die je alleen zelf kan maken aan de hand van bovenstaande factoren. De één laat je nu eenmaal sneller alleen de straat op gaan dan de ander.

voordelen van alleen buitenspelen zonder ouders

Hoe bouw je het alleen buitenspelen op?

Als je denkt dat jullie toe zijn aan de volgende stap, kan je het zelfstandig buitenspelen samen oppakken aan de hand door je kind beetje bij beetje meer vrijheid te geven. Hij moet wennen aan de verantwoordelijkheden die komen kijken bij het alleen spelen, jij aan het feit dat hij ineens alweer zo groot is en zelf op pad gaat. Neem daar ook gerust de tijd voor.

Spreek duidelijk af waar je kind wel en niet mag komen

Hoe jonger je kind is, des te strikter je die regels houdt. Bij een kindje van vier zal je bijvoorbeeld sneller zeggen dat ze alleen naar de speeltuin verderop mogen. En een kind van zeven kan alweer wat verder. Sowieso is het slim om te kijken naar mogelijke gevarenzones als een sloot, drukke weg of veel bereden fietspad. Zolang je kind nog niet voldoende verkeersinzicht heeft of zijn zwemdiploma, zijn dat plekken die je als grens kan stellen. Dat gebied kan elke keer weer een beetje groter worden.

Ga de eerste keren mee of ga af en toe nog even kijken waar ze spelen

Vertrouwen moet je opbouwen. Jonge kinderen kunnen bovendien nog weleens iets impulsiefs doen. Of zich over laten halen door oudere kinderen. Door regelmatig even langs te komen, kan jij meer rust krijgen in de nieuwe situatie. En als je dat doet zonder jezelf te laten, ervaart je kind de vrijheid van het buitenspelen in zijn eentje (zonder ouders).

Eva: ‘Bij ons achter woont een jong stel met twee dochters. De één is net twee, de ander vier. Ze scharrelen hele dagen door de buurt, zonder dat iemand bij ze in de buurt is. Ze lopen zo bij je naar binnen als ze de kans krijgen en worden pas rond 18.00 uur weer een keer geroepen door hun ouders. Misschien zijn we zelf wel te strikt in hun ogen hoor, ik wil er ook weer niet te veel over oordelen. Maar een beetje afspraken zijn wel handig toch?’

Maak bepaalde duidelijke afspraken met je kind

Het antwoord op de vraag van Eva? Ja. Experts raden inderdaad aan om afspraken te maken met je kind omtrent het buitenspelen. Vanaf de kleuterleeftijd gaan kinderen vaker alleen op pad en regels helpen hen om dat op een veilige manier te doen. Bovendien leren ze ook dat als je je betrouwbaar opstelt, je ouders je vanzelf meer vrijheid zullen geven.

De onderstaande afspraken rondom het buitenspelen, gelden zowel voor jonge als oudere kinderen. Het is dus prima om ze vanaf het begin mee te geven.

  • Ga niet met vreemden mee, ook niet als ze zeggen dat mama of papa het goed vond
  • Als je bij iemand wil gaan (binnen)spelen, dan kom je het eerst even thuis melden
  • Je maakt niets expres kapot dat niet van jou is (dat geldt voor het speelgoed van iemand anders, maar ook voor de natuur en spullen die van de gemeente zijn)
  • Niet oversteken buiten het afgesproken gebied
  • Je mag niemand pesten of buitensluiten
  • Belangrijke verkeersregels: kijken naar links en rechts, niet over de stoep fietsen en niet spelen tussen geparkeerde auto’s

Bij oudere kinderen: geef een horloge mee

Of je een kind een horloge meegeeft, ligt ook aan zijn of haar verantwoordelijkheid. Is de kans groot dat hij hem afdoet tijdens een potje voetbal en vervolgens op het gras laat liggen? Dan kan je beter een ander systeem bedenken. Toch is het wel handig als je kind straks goed klok kan kijken en daarbij leert omgaan met op tijd komen. Zeker als ze op een gegeven moment verder weg gaan.

Waarom is buitenspelen belangrijk? En welke rol speelt zelfstandigheid?

Tegenwoordig zien we steeds vaker dat kinderen stoppen met buitenspelen en vooral achter tablets en spelcomputers zitten. Zonde, want juist het buiten ravotten is zo belangrijk voor van alles. Denk bijvoorbeeld aan:

Nieuwe normen en waarden

Op straat komt je kind in aanraking met allerlei soorten kinderen van verschillende achtergronden en met diverse karakters. Hoe diverser jullie buurt, des te leerzamer het is. Zo ontdekt je zoon misschien bij de Nederlandse buurman met Turkse achtergrond hoe heerlijk baklava is en dat je bij hen thuis je schoenen voor de deur uittrekt. Bij het tikje verwende kind verderop, wiens ouders zeer succesvol is, ontdekt hij welke etiquetteregels voor hen belangrijk zijn. En het gereformeerde gezin uit jullie straat leert hem heel andere dingen.

Of die normen en waarden nu dicht bij jou staan of niet, diversiteit leert een kind wel dat iedereen misschien anders lijkt, maar alle kinderen houden van plezier maken. Een belangrijke les voor later! Bovendien ontdekken ze via het buitenspelen met allerlei anderen wat zijn eigen plek in de wereld is en dat je van iedereen kunt leren. Probeer ook zelf het goede voorbeeld te geven en open te staan, ook (of juist) voor mensen die heel anders lijken dan jij. De ene keer wordt je vooroordeel bevestigd, een andere keer raak je misschien blij verrast.

Sanne: ‘Toen Jamie voor het eerst thuiskwam met het overbuurmeisje van verderop, moest ik even slikken. Zij was toch van die familie die altijd zo luidruchtig was? Ik wilde zijn keus in vriendschap niet te veel sturen, maar blij was ik stiekem niet. Maar toen ik haar leerde kennen, bleek ze hartstikke lief te zijn. Haar moeder trouwens ook. Ik schaam me nog weleens voor mijn harde oordeel.’

Sociale vaardigheden

Binnen zijn veilige groepen (school, familie, misschien een sportclub) ontdekt je kleuter al waar hij staat binnen een groep. Tijdens het buitenspelen misschien nog wel meer. Daar zijn immers geen volwassenen die continu toezicht houden of instructies geven. Het ene kind is brutaler, de ander introvert. En binnen die sociale rangorde moet je kind zijn eigen positie zien te vinden. Ontdekken welk gedrag gewenst is en wat juist niet.  

Dat kan best lastig zijn: loslaten en vertrouwen hebben dat het goedkomt. Probeer daarom alleen in te grijpen in gevaarlijke situaties of als je kind stelselmatig gepest wordt. Ze moeten gedeeltelijk ook zelf leren hoe ze omgaan met die irritante pestkop van nummer 4 en wie hun vrienden zijn.

waarom is alleen buitenspelen goed voor je

Buitenspelen is goed voor de motoriek en de conditie

Eigenlijk geldt dit voor alle vormen van beweging, elk op zijn eigen manier. Soms helpt dat vriendje hem over een grens die hij eigenlijk best spannend vond, maar wat hij samen wel durft te doen. Door uren over straat te crossen, leren ze veel beter en stabieler fietsen. Bij het klimrek leren ze veilig vallen. En in de boom met lage takken, verderop, overwinnen ze een angst.

Bovendien zijn kinderen tijdens het buitenspelen met vriendjes veel meer in beweging dan thuis: je rent, klimt, fietst, rolschaatst, gaat steltlopen, skippyballen, steppen en doet spelletjes met een bal. Bijkomend voordeel? In de avond is je kind vermoeider en slaapt als een roosje.

Je leert van alles over de natuur

Toen onze generatie jong was, speelden bijna alle kinderen buiten. Onderling leer je veel van elkaar. Bijvoorbeeld welke planten giftig zijn, voor welke insecten je moet uitkijken, hoe je de jeuk van een distel of brandnetel kan tegengaan met paardenbloemsap en wat het verschil is tussen een kever en een tor. Let wel goed op dat je kind na het buitenspelen in het gras geen last heeft van teken. Lees in het artikel hoe je ze ontdekt.

Buitenspelen maakt creatief

Als jij er als moeder veel bij bent, zal je kind sneller naar jou toe komen om zijn verveling op te lossen. Buitenspelen zonder ouders maakt het echter noodzakelijk dat ze zelf goed nadenken over wat je kan doen. Zo verzinnen ze misschien een eigen spel voor de hele buurt. Of doen allerlei balspelletjes, klapliedjes en gaandeweg leren ze omgaan met verveling.

Buiten zijn is goed voor je vitamine D

En dat is natuurlijk beter dan uit een potje. Elke dag even naar buiten stimuleert de aanmaak van vitamine D en zorgt voor sterkere botten.

Wat is het voordeel als je kind zelfstandig buiten gaat spelen?

Er zijn meerdere voordelen als kinderen alleen gaan buitenspelen:

  1. Ze worden weerbaarder: een beetje regen houdt je niet meer tegen als je vriendjes buiten voetballen.
  2. Het geeft je als ouder iets meer lucht. Kinderen ontdekken buiten hoe ze moeten omgaan met zaken als verveling en worden thuis ook creatiever. Voor je het weet heb je tijd om zelfs even een boekje te lezen.
  3. Ze groeien als kind. Van het kleintje dat nog heel afhankelijk van je was naar een wat ouder kindje dat zelf op pad gaat en leert aanbellen bij anderen om vriendjes op te halen. En natuurlijk zal je dat soms wat weemoedig stemmen, maar tegelijkertijd maakt zoiets je toch ook heel trots?

Uitzondering: alleen spelen in het park

Als je in de buurt van een park woont, kan het soms lastig zijn om te bepalen of ze hier alleen kunnen spelen. Dat ligt aan verschillende factoren:

  • Hoe druk is het in het park?
  • Zijn er veel andere kinderen of ook groepjes tieners die alcohol of drugs gebruiken
  • Komt er veel overlast voor in het park?
  • Kunnen je kinderen snel naar huis komen als er iets gebeurt?

Daarom is het in het geval van alleen buitenspelen in een park ook een kwestie van inschatting en navraag. Zolang ze niet in hun eentje gaan zwerven en het een kindvriendelijke plek is, kan je dit op een gegeven moment prima toevoegen aan het gebied waar je kind mag spelen. Want boven alles is dit natuurlijk een perfecte plek om verstoppertje te kunnen doen!

Buitenspelen is dus heel goed voor je kinderen, zeker als ze op een gegeven moment alleen op pad gaan. Het is vooral belangrijk dat je goede afspraken maakt met elkaar en vertelt wat je van ze verwacht. Ook is het goed voor van alles: van sociale vaardigheden tot de motoriek en aanmaak van vitamine D. Wat was voor jullie een goed moment om je kind alleen buiten te laten spelen? Vond je het spannend of had je er gelijk vertrouwen in dat het goed zou gaan?

Ook leuk om te lezen

9 Comments

  1. rachel rachel 11/07/2020

    het is per kind verschillend inderdaad. het ene kind is sneller en makkeijker met dingen dan een ander kind hier waren ze 4 en 5 maar wij hebben/hadden een straat met veel kinderen en alles speelden met elkaar. ik vond het wel eng maar overal moet je een begin maken met loslaten en dingen laten ondernemen 🙂 ze hadden btw wel al een mobieltje dat ik ze altijd kon bereiken en hun ons

  2. Saskia Saskia 12/07/2020

    De eerste keer alleen buiten spelen vond ik heel spannend. Ik ben zelfs in de tuin gaan werken om zo misschien wat te horen van speelgeluiden (maar dat was natuurlijk niet zo want het speeltuintje was net ver weg om wat te horen). Gelukkig wonen wij in een rustig dorp. Dat maakt het wel een stukje makkelijker. En nu ben ik er al aangewend dat hij alleen buiten gaat spelen. En bij een vriendje aanbelt om mee te spelen. Wel is de afspraak dat hij alleen bij dat speelveldje gaat spelen. En als hij naar een andere gaat dit thuis komt melden.

    • Mandy Mandy 15/07/2020

      Ik ben dan geen moeder maar wel een goed artikel! En ik denk dat elk kind anders is hiermee, ik praatte vroeger met iedereen maar was wel op mn hoede, had sinds jong ook al een klaptelefoontje mee voor wanneer ik thuis moest komen en voor in noodgevallen

  3. Caroline Caroline 12/07/2020

    Oef, ik vond dat altijd best moeilijk. Ze zijn nu al groot en studeren, maar mocht ik oma worden over een aantal jaren, dan ga ik deze tips nog eens goed doornemen 😉

  4. Sandra Sandra 12/07/2020

    Onze kinderen zijn ondertussen volwassen. Vroeger speelden ze gewoon op straat met de kinderen van de buren. Wij woonden in een doodlopende straat.

  5. lodi lodi 13/07/2020

    Ik was wel erg beschermend naar mijn kinderen toe. Buitenspelen zelf ging al heel snel, want wij hebben een groot grasveld voor de deur maar eerst heel lang alleen voor de deur spelen op dit veld. Pas later toen ik doorhad dat ze goed konden opletten op verkeer, mochten ze ook naar andere hofjes of het schoolplein, maar ik ging regelmatig even kijken.

  6. Deborah Deborah 13/07/2020

    Ooh ja de eerste keren alleen buitenspelen. Ik kan mij nog heel goed herinneren hoe dat ging toen ik zo klein was.
    Het is per kind zo verschillend inderdaad. En ik denk dat een groot deel ook mee speelt waar je woont. Drukke straat of 12 hoog in een flat of naast een speeltuin….

  7. nicole orriens nicole orriens 14/07/2020

    Oh, dat is zo’n lastig vraagstuk! En het antwoord hangt enorm van de omgeving en het kind af… Het is gelukkig wel een probleem dat zich vanzelf oplost: je kind wordt ouder!

  8. Beautyn0te Beautyn0te 14/07/2020

    Ik denk dat het een beetje afhangt van de leeftijd van het kind en in welke omgeving. Dat lijkt me in iedergeval heel spannend.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

© De Mamagids