Press "Enter" to skip to content

Voorbereiding op de basisschool: dé overlevingsgids

Bij de overstap naar de basisschool komt veel kijken: van schoolspullen kopen en een eerste confrontatie met de schoolpleinmoeders tot hapjes maken voor het kerstdiner en je huilende kindje achterlaten in de armen van juf. Het kan behoorlijk overweldigend zijn om je voor te bereiden op groep 1. Maar dankzij deze handige gids kom het allemaal in orde, voor je zoon of dochter, maar ook voor jou! Hieronder vind je namelijk alle tips die je nodig hebt om het eerste jaar op de basisschool te overleven.

Voorbereiden op de basisschool: hoe help je je kind op weg naar groep 1?

Jij kent je kind het beste en weet waar hij of zij behoefte aan heeft. Maar je zou kunnen denken aan:

  • Het (vooraf) doornemen van de eerste schooldag: wat is de bedoeling?
  • Vertellen wat ze op school zullen gaan doen.
  • Het maken van een weekschema waarop ze kunnen aflezen welke dagen ze naar school zullen gaan.
  • Eventueel ook de dag uittekenen en aangeven op welke momenten ze weer thuis zullen zijn.
  • Vertellen of ze op school eten (overblijf of continurooster) of thuis en hoe dat zal gaan.
  • Doornemen hoe het zit met eventuele opvang (VSO, BSO).
  • Praten over hoe je kindje zich voelt: is het spannend of juist hartstikke leuk? Bijkomend voordeel: als er eventueel zorgen zijn, kan je ze wegnemen tijdens dat gesprek.
  • Koop samen mooie nieuwe spulletjes, zoals een tas, broodtrommel en gymspullen.

Extra tip: hoofdluis!

De eerste dag na de vakantie controleren de luizenmoeders (ja, ze bestaan echt) vaak het haar van alle kinderen. Bouw dus geen ingenieus vlechtwerk, want het moet er allemaal weer uit. Hou het zo simpel mogelijk met een staartje of enkele vlecht. Controleer het haar ook zelf op regelmatige basis op hoofdluis om te voorkomen dat ze je verrassen. 

moeite afscheid basisschool voorbereiden
Afbeelding, New Africa – Shutterstock

Voorbereiden op de basisschool: hindernissen in groep 1

De eerste weken kunnen moeilijk zijn voor je kind

Misschien doorliep je kind fluitend de peuterspeelzaal of het kinderdagverblijf, maar blijkt de basisschool ineens behoorlijk overweldigend. Al heeft niet iedere kleuter daar last van. Maar denk aan uit de kluiten gewassen klasgenoten die in verhouding ineens heel groot lijken voor je vierjarige. Dat kan best spannend zijn. Voor sommigen genoeg om in hartverscheurend gehuil uit te barsten. Loop dan nog maar eens zonder moeite weg.

Kind huilt bij het afscheid op school

Mocht het inderdaad zo zijn dat je kleuter (onverwacht) wat meer moeite heeft met die eerste periode op de basisschool? Dan helpen de volgende twee tips over het algemeen goed:

  • De juf heeft vaker met dit bijltje gehakt en weet precies wat ze moet doen. Vaak kalmeert je zoon of dochter op het moment dat je uit zicht bent. In heftigere gevallen niet, maar dan hoor je dat doorgaans wel en kan je daar altijd nog een goed gesprek over hebben na schooltijd. Vertrouw dus op de leerkracht en zijn of haar kunde.
  • Hou het kort. Gevoelsmatig is het beter wanneer je pas vertrekt wanneer je kind weer rustig is geworden, maar in de praktijk werkt het toch anders. Kinderen willen weten waar ze aan toe zijn en merken snel genoeg dat hun gehuil jou bij ze houdt. Waarom zouden ze er dab mee stoppen? Als je vooraf de dag doorneemt en vertelt dat je ze tussen de middag (of na schooltijd) weer ophaalt, een dikke knuffel geeft en weggaat, kom je het snelst door deze eerste periode heen. Gebruik ook de klok als ijkpunt: het is bijna half 9, de juf gaat zo beginnen.

Uiteraard is dit advies erg lastig als je zelf ook het liefst in huilen zou uitbarsten, maar vergelijk het met het verwijderen van een pleister: hoe langer je erover doet, des te vervelender het wordt.

Kleuters moeten alle prikkels verwerken van school

In het begin zal je kindje weinig vertellen na afloop. Gesprekken bestaan vaak uit:

  • Hoe was je dag?
  • Leuk
  • Wat heb je gedaan op school?
  • Niets

Wanneer je met de juf praat, zal je horen dat ze van alles hebben gedaan: praten in de kring, zingen, buitenspelen, verven, spelen… Te veel om op te noemen. Voor je kind dus ook. Hij moet gewoon alle gebeurtenissen verwerken en wennen aan het schoolritme. Als ze daar eenmaal in zitten, hoor je vanzelf meer. Al zijn er manieren om toch iets meer uit je kind te krijgen; Juf Maike schreef er een artikel over vol tips.

voorbereiden basisschool drukte overprikkeling rust nemen
Afbeelding, Rock and Wasp – Shutterstock

Neem de tijd om te wennen aan alle nieuwe ervaringen

In Nederland zijn kinderen pas leerplichtig vanaf 5 jaar. Dat betekent dus ook dat je op dagen dat het even niet gaat, je kindje best thuis mag blijven. Of dat je start met halve dagen. Het ene kind is het andere simpelweg niet, dus er bestaat geen algemene formule voor. Het is wel belangrijk dat je dit soort beslissingen in samenspraak met school maakt. Zij hebben zicht op je kind tijdens de lesuren en kunnen beter inschatten of het verstandig is om tijdelijk een aangepast rooster te hanteren. Houdt in gedachten dat een ritme belangrijk is, dus lukraak de ene keer wel en de andere keer niet levert vaak verwarring op bij je kind.

De overweging kan zijn:

  • Heeft zij er baat bij dat ze nu vrij is?
  • Is ze erg moe?
  • Loopt ze geen belangrijke momenten mis?

Voor kinderen is het natuurlijk wel erg belangrijk dat ze gaan meedraaien in het schoolritme; liefst zo snel mogelijk. Maar merk je dat je kind de eerste weken doodop thuiskomt tussen de middag? Dan kunnen halve dagen de overweging zeker waard zijn.

Voorbereiden op de basisschool: wat heb je nodig?

Gelukkig valt het in groep 1 allemaal nog wel mee. Maar toch moet je wel een aantal dingen aanschaffen (als je die nog niet hebt):

  • Rugzak, liefst voorzien van naam
  • Drinkbeker (die niet lekt!) en fruitbakje – voorzien van naam
  • Als ze continurooster hebben (of je kind blijft over): lunchtrommel en tweede drinkbeker – ook weer voorzien van naam
  • Gymspullen (denk aan stevige gymschoenen en eventueel een gympakje/broek en shirt) – ook voorzien van naam

Daarnaast is het handig om thuis een map te maken waarin je tekeningen en knutselwerkjes kan bewaren. Al is het slim een beetje selectief te zijn in welke knutsels je bewaart, anders ontploft je huis binnen de kortste keren.

voorbereiden basisschool wat heb je nodig
Afbeelding, Yuganov Konstantin – Shutterstock

Hoe bereid je jezelf als ouder voor op groep 1?

Het is nogal wat, zeker wanneer je oudste (of enige) kind naar groep 1 gaat. De overgang van de baby- en peutertijd naar basisschoolleeftijd is best een flinke. Of je er nu aan toe bent of niet, er zijn een aantal dingen die zullen gaan veranderen:

  • Het is straks stil in huis.
  • Je hebt zeeën van tijd en/of quality time met je andere kinderen.
  • Die zeeën van tijd lijken echter te worden verzwolgen door het tijdmonster, waardoor je per saldo veel minder kan uitvoeren dan je vooraf had bedacht.
  • Plots ben je voor de leuke uitjes gebonden aan woensdagmiddag of het weekend. Net als de rest van Nederland.
  • Je zal te maken krijgen met schoolpleinmoeders, vrijwillige taken, de groep-1-app, luizenpluizen, speeldates, het kerstdiner op school, dat eerste schoolreisje (ik voelde me vreselijk ontheemd) en dat je ineens opmerkingen maakt als: ‘Ja, ze zijn echt duidelijk toe aan vakantie.’

Maar wees niet gevreesd, net als je kind loop jij ook binnen de kortste keren in de pas en bezig je het schoolpleinmoederjargon alsof je er al jaren tussen staat. Sterker nog, over een tijdje kijken de nieuwe ouders ook naar jou als schoolpleinmoeder.

Waarmee moet je rekening houden op de basisschool? Tips van de juf!

Waar moet je rekening mee houden, wat kan je zelf doen om je kind (en jezelf?) gerust te stellen en welke goede bedoelingen kan je misschien beter achterwege laten?

Marie-José, kleuterjuf

Mijn tips voor ouders van kinderen die naar groep 1 gaan?

  • Babbel samen met je kind over zijn/haar verwachtingen. Eventueel kan je ook vast de gang van zaken doornemen: ‘dan pakken we je tas in, jas aan, we lopen naar school’ etc.
  • Noem de naam van de nieuwe juf regelmatig, dan lijkt ze al bekend. Daarnaast is het ook goed om het over de bekende kinderen in de nieuwe klas te hebben (als die er zijn).
  • Je kan benoemen dat naar school gaan spannend is, maar leuk spannend
  • Neem ook vooraf vast eens door wat hij/zij zou doen als ze iets niet weten.
  • Pak samen de nieuwe tas in, zodat dit op de eerste schooldag al gewoon is
  • Neem kort afscheid in de klas (nu niet meer zwaaien ?) en vertel ook vooraf aan je kindje hoe dit gaat
  • Verwacht bij thuiskomst niet dat je kind hele verhalen vertelt

Maike, blogger en juf

Mijn zoontje werd vier in maart en ging dus voor het eerst naar school. Stond ik ineens aan de andere kant van het plein, wat vond ik dat gek! Ineens begreep ik de spanning van de ouders die hun kind voor het eerst naar school brachten. Maar ik kan nu ook uit ervaring zeggen, het komt goed.

Een grote tip die ik je kan geven: bereid je kind voor op school. Lees er boeken over voor, ga al eens kijken op de toekomstige school met je kind, fiets er eens langs, zodat je kind alvast een beeld heeft. Er zijn veel boeken over de eerste schooldag te vinden, ik schreef een informatief boek over naar school gaan met alle ins en outs van de kleuterklas.

Voor kleuters is het vaak lastig om te vertellen wat ze hebben gedaan op school, ze overzien niet hun hele dag. Maar je bent natuurlijk razend nieuwsgierig en er is geen leid(st)er meer die het je vertelt.

Enne, adem in en adem uit, je kind gaat het vast heel fijn hebben!

voorbereiden op de basisschool tips van juf
Afbeelding, Mladen Zivkovic – Shutterstock

Sophie, leerkracht bovenbouw

Rust, reinheid en regelmaat

De zomervakantie is bijna voorbij. Het is belangrijk om in de aanloop naar school een regelmatig ritme aan te brengen. Als je op zaterdagavond tot 12 uur naar een feestje gaat met je kind, kan ik je nu al zeggen dat het geen fijne start zal worden. Een kind kan sneller irritaties krijgen, overprikkeld raken of tijdens een activiteit in slaap vallen. Kinderen zijn gebaat bij rust.

Kinderen gaan vanzelf vertellen over hun dag

Als ouder is het altijd belangrijk om interesse te tonen in je kind. Wanneer je echter direct na schooltijd vraagt: “Hoe was je dag op school?” zal je geen uitgebreid antwoord krijgen. Kinderen hebben de tijd nodig om alles te verwerken. Dit neemt niet weg dat je deze vraag best kan stellen, maar vraag niet verder als je zoon/dochter slechts ‘goed’ zegt. In de loop van de middag, rond het avondeten of net voor het slapen gaan, bestaat er een grote kans dat hij/zij uit zichzelf iets zal vertellen. Zo niet, ga er dan vanuit dat er geen bijzonderheden waren ten opzichte van de andere dagen. Mocht je je zorgen maken om de ontwikkeling, stel deze vraag aan de leerkracht.

Fantasiewereld of echt gebeurd?

Daarnaast kan de belevingswereld van een kind nog weleens verschillen met de werkelijkheid. Met name rond de kleuterleeftijd, waarin kinderen in een fantasiewereld leven, kan iets dat gebeurd is, anders omschreven worden. Ook in dit geval, wanneer er zorgen zijn, leg het voorval neer bij de leerkracht. Vaak valt het dan toch wel mee.

Leg de druk niet te hoog

Leg niet teveel druk op je kind. Het is belangrijk dat bij een kind de intrinsieke motivatie – de motivatie van binnenuit – gestimuleerd wordt. Het kan zijn dat je zoon/dochter misschien thuis al kan lezen, maar dit op school nog niet laat zien. Dit kan voortkomen uit onzekerheid. Hoe meer druk hierop gelegd wordt, hoe groter de kans is dat het plezier volledig weggaat.

Het kan ook zijn dat je kind nog niet kan tellen, terwijl dat wel verwacht wordt op de betreffende leeftijd. Probeer ook hier de druk niet te hoog te leggen, maar los het op een speelse manier op. Liedjes en rijmpjes, spelletjes of door een boekje te zoeken waar de moeilijkheid in voor komt. Op deze manier krijgt je zoon/dochter persoonlijke aandacht en leert hij ook tegelijk.

Digitale omgeving: do or don’t?

De digitale omgeving kan heel leerzaam zijn voor kinderen. Hier is niets mis mee, behalve wanneer je zelf geen moeite meer doet. Voorlezen is misschien wel het meest leerzame middel dat er is. De woordenschat wordt vergroot, zinsbouw wordt geoefend, emoties worden herkend en daarnaast is er ook nog een stukje persoonlijke aandacht, waar kinderen behoefte aan hebben.

Zit je kindje al in groep 1? Hoe vind jij de eerste dagen? En als je zoon of dochter nog moet, hoe kijk jij er tegenaan? Heb je nog aanvullende tips voor het voorbereiden op groep 1? We lezen graag jullie reacties!

Volg je de socials van De Mamagids al?
Hier vind je ons op Facebook, Instagram en Pinterest

Dit artikel bevat een of meerdere affiliate links. Van elke aankoop die je doet via deze link(s) krijgen wij een klein percentage. Jij betaalt hiervoor uiteraard niets extra’s, maar je helpt ons en het onderhoud van De Mamagids een klein handje. Mocht je dus een aankoop doen, dan willen we je hierbij heel graag bedanken!

Afbeelding, Africa Studio – Shutterstock

Ook leuk om te lezen

Be First to Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

© De Mamagids