Press "Enter" to skip to content

U zeggen tegen onbekenden, is dat nog wel nodig?

U zeggen tegen onbekenden? Het lijkt bijna iets uit vorige eeuw. Een vorm van beleefdheid die regelmatig teniet wordt gedaan door senioren die reageren met: ‘Zeg maar jij’. Is het daadwerkelijk nog nodig om je kinderen te leren dat ouderen ‘u’ zijn? Of kan dit wel veranderen?

Is u zeggen nog wel van deze tijd?

Vroeger leerden we onze grootouders, soms ook onze ouders en zeker vreemden aan te spreken met ‘u’. Een blijk van respect en afstand. Inmiddels wordt steeds vaker getutoyeerd en vinden (groot)ouders het geen probleem als de kinderen jou en jij zeggen, zo blijkt uit onderzoek. Maar liefst 87% vindt dat laatste prima, een schamele 13% hecht nog wel veel waarde aan ‘u’ als aanspreekvorm. Dat merk je overal. Kinderen zeggen veel sneller je en jij tegen hun opa en oma, terwijl dat vroeger minder gebeurde.

Wat dat betreft hebben Engeland en België het een stuk beter bekeken. ‘Ge’ kan altijd en ‘you’ gebruik je zowel voor de beleefde als informele aanspreekvorm.

Rob: ‘U zeggen is een vorm van respect. Laten zien en weten dat je erkent dat de andere persoon ouder is, hoger in aanzien staat of als beleefdheidsvorm. Pas wanneer de ander aangeeft dat ‘u’ niet nodig is, pas je daar je taal op aan. Opa en oma vind ik niet per se nodig, maar vreemden, docenten en politieagenten wel.’

U zeggen: wanneer is dat wel gebruikelijk?

Bij een groot leeftijdsverschil

Als er een duidelijk leeftijdsverschil is, is het netjes om in elk geval te starten met u. Stelt de ander voor om toch te tutoyeren dan kan je daarin meegaan. Maar ook dat is afhankelijk van wat je zelf prettig vindt. Leerden jouw ouders consequent om anderen aan te spreken met u, dan zal je dat vaak minder makkelijk loslaten.

Vanuit grote bedrijven en officiële instanties

Er is een bepaalde afstand vanuit een bedrijf – al maakt het natuurlijk wel uit of je te maken hebt met een jong, dynamisch bedrijf of een overheidsinstantie. Die laatste horen ‘u’ te vormen in hun aanspreekvorm, terwijl dat eerdere bedrijf sneller ‘je’ zal gebruiken. Dat past bij de uitstraling die de onderneming heeft en zijn doelgroep.

Bij een verschil in hiërarchie op zakelijk gebied

Vooral in familiebedrijven komt het regelmatig voor dat de oprichter wordt aangesproken met u. Het is een vorm van afstand en respect voor wat iemand zakelijk gezien heeft neergezet. In dit geval is tutoyeren alleen gebruikelijk wanneer deze persoon dit zelf aangeeft. Ook hoogwaardigheidsbekleders spreek je aan met u.

Op de universiteit

Zeker bij de meer corporale studies, zoals rechten, bedrijfs- en bestuurskunde, spreken professoren de studenten aan met u. Ook tussen studenten onderling komt dit nog sporadisch voor.

Vanuit cultureel oogpunt

Onder invloed van bepaalde religies (met name in de orthodoxe kerk en binnen andere strenge bewegingen) of culturele achtergrond (zoals je ziet bij mensen die hun oorsprong hebben in het Caribisch gebied of Indonesië) kan u zeggen ook gebruikelijk zijn. Niet alleen tegen vreemden of grootouders, maar ook tegen de ouders zelf.

Merel: ‘Laatst kwam ik op school voor een gesprek met de juffen, toen het beste vriendje van Rose iets zat te bouwen. “Merel, kijk, ik heb een garage gemaakt! Wat vind je ervan?” vroeg hij trots. Dat vond ik zo’n leuk moment: het spontane, dat hij zich zodanig bij me thuis voelt dat hij me zo makkelijk tutoyeert. Andersom hoeven onze dochters ook geen u te zeggen tegen andere ouders. Wel proberen we pogingen te doen ze altijd u te laten zeggen tegen ouderen en onbekenden, al zeggen die in de praktijk bijna zonder uitzondering dat ‘je’ ook kan. De pogingen zijn dus niet heel vruchtbaar…

Opvoeding: de voor- en nadelen van u zeggen

Wat je zelf prettig vindt binnen je eigen opvoeding is persoonlijk. Het zal een combinatie zijn van wat je zelf meekrijgt en je eigen gedachten over tutoyeren of ‘u’ zeggen. Hieronder de belangrijkste voordelen en nadelen van u zeggen.

De voordelen van u zeggen

  1. Zeker wanneer je zelf uit een traditioneler gezin komt, is het fijn als de kinderen leren om u te zeggen tegen ouderen en onbekenden. Zo voorkom je ongemakkelijke situaties.
  2. In bepaalde situaties kan het nog altijd gebruikelijk zijn om ‘u’ te zeggen. Als ze het van huis uit meekrijgen, hoeven je kinderen geen grote omslag te maken.
  3. Het staat beleefd. Zeker als je hier zelf veel waarde aan hecht vanuit religieus of cultureel oogpunt, past het bij jullie manier van opvoeden en hoe je in het leven staat.

De nadelen van u zeggen

Of je echt kunt spreken van nadelen? Misschien niet op die manier. Maar er zijn wel mindere kanten te bedenken:

  1. Je schept een afstand tussen kind en (groot)ouder die misschien niet meer helemaal van deze tijd is. Zeker als opa en oma zelf geen problemen hebben met tutoyeren. Bovendien zit respect natuurlijk niet in de aanspreekvorm maar het gedrag dat je naar iemand vertoont.
  2. U zeggen levert soms behoorlijk wat gehannes op, sociaal gezien. Waar je het zegt uit beleefdheid voelt de ander zich wellicht onnodig oud of op afstand staan. Door één aanspreekvorm te kiezen, ruim je dat in elk geval uit de weg.
  3. Je kinderen consequent leren dat ze u moeten zeggen, kan behoorlijk verwarrend zijn als iedereen reageert met: “Ah joh, zeg maar jij hoor!” Je bedoelingen zijn goed, maar kennelijk onnodig.

Maar goed, ondanks dat je steeds meer een verschuiving ziet van ‘u’ naar aanspreken met ‘je’ en ‘jij’, is het nog niet helemaal uit onze normen en waarden verdwenen. Daarom zijn we heel benieuwd hoe jullie hierover denken. Leer jij de kinderen nog consequent dat ze u moeten zeggen tegen ouderen en onbekenden? Of ga je voor de modernere variant (je/jij)?

Ook leuk om te lezen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

© De Mamagids