Press "Enter" to skip to content

Thuis bevallen: wat je moet weten (en onze ervaring)

Hoop je straks jullie baby thuis ter wereld te brengen? Uit ervaring kan ik je vertellen dat dit, mits alles goed verloopt uiteraard, één van de mooiste momenten is die je kan meemaken. Maar wat moet je precies weten over een thuisbevalling? Per slot van rekening vergt het iets meer werk om thuis te kunnen bevallen dan in het ziekenhuis. Ik neem je graag mee op ons avontuur en deel mijn beste tips.

Ervaring met een thuisbevalling

Bevallen in het ziekenhuis? Nee, ineens wilde ik thuis bevallen

Eerlijk? Als je me een aantal jaar geleden had gevraagd of ik ooit thuis zou willen bevallen dan had ik het niet aangedurfd. Het idee leek me eng: geen ziekenhuispersoneel in de buurt, wat moet je doen bij ernstige complicaties? En dan nog de nachtmerrie dat je met 7-8 centimeter en een weeënstorm alsnog naar het ziekenhuis zou moeten gaan.

De eerste twee bevallingen vonden daarom – bewust – in het ziekenhuis plaats, al werd ik uiteindelijk alsnog medisch. De derde keer ging anders. Onze verloskundige vertelde eerlijk over de risico’s, maar ook de voordelen. En ineens voelde ik heel sterk dat dit was wat ik wilde: lekker thuis bevallen. Geen gedoe met een rit richting het ziekenhuis; gewoon thuis en na afloop lekker bijkomen in je eigen bed.

Mooier kon de bevalling niet zijn

Zo geschiedde. Ondanks de lange aanloop verliep mijn derde bevalling redelijk volgens het boekje. De weeën volgden elkaar in rap tempo op, mijn vliezen werden gebroken met zo’n 9 centimeter ontsluiting en binnen een kwartier lag onze derde dochter op mijn buik bij te komen. Ik weet bijna zeker dat de huiselijke, vertrouwde omgeving daaraan bij droeg. Ook Ro zei na afloop hoe ontspannen hij me vond – hij voelde geen enkel moment zorgen of twijfel rondom de thuisbevalling, waar hij dat vooraf toch iets meer had.

Wat me het meest bijblijft aan deze prachtige ervaring? Doordat er geen enkele mogelijkheid is om pijnstilling te nemen, moet je wel vertrouwen op je eigen kunnen. Dat bood me rust en een staat van ontspanning die ik eerder nooit had. Geen toeters en bellen aan je lijf, maar compleet durven loslaten. Later zag ik de overeenkomsten met HypnoBirthing. Ik zou het zelfs relaxed durven noemen (voor zover het natuurlijk relaxed kan zijn wanneer je een kind uit je lijf perst). Voor mij was het een ervaring die ik iedereen toewens. Al weet ik ook dat een thuisbevalling niet voor iedereen mogelijk is.

Madelon: ‘Ik ben bij de laatste 2 thuis bevallen. Alles ging prima en ik vond het op de pijn na heerlijk!’

Wil je graag thuis bevallen?

Als je zelf ook dit gevoel herkent en graag thuis wil bevallen, is het belangrijk dat je dit aangeeft bij je verloskundige. Daarnaast is het slim om je wensen op te nemen in je geboorteplan. En zoals je waarschijnlijk wel weet: geen bevalling is hetzelfde, dus het kan altijd een onverwachte wending nemen. Maar het helpt wel als iedereen vooraf weet wat de bedoeling is als je straks gaat bevallen.

Voor een thuisbevalling moet je echter wel bepaalde maatregelen treffen. Daarom zet ik hieronder mijn beste (persoonlijke) tips op een rijtje, in de hoop dat het jouw bevalling in elk geval een stukje soepeler laat verlopen.

Persoonlijke tips om je thuisbevalling zo goed mogelijk te laten verlopen

Zorg ervoor dat je alles vooraf hebt klaarstaan

Misschien logisch, maar echt belangrijk om goed bij stil te staan. Wil je in bad bevallen? Op bed of baarkruk? Staand of juist liggend? Overdenk alle opties en zoek uit wat bij jullie past. Een bad kan moeilijk last minute worden aangerukt. Bovendien moet je bepaalde zaken in huis hebben (zie onderstaand lijstje en informeer nog even bij je verloskundige of je dan inderdaad écht alles hebt; het kan verschillen per praktijk).

En vergeet niet: vanaf 37 weken ben je verplicht te slapen op klossen of een bed op minimaal 80 cm. werkhoogte. Echt, zeker bij een thuisbevalling geldt dat een goede voorbereiding het halve werk is.

Ook belangrijk: regel tijdig een oppas voor je andere kindje(s). Zodra de weeën beginnen, is het belangrijk dat je volledig in jezelf kan opgaan. Al zijn er ook mensen die hun kinderen er juist graag bij hebben zoals in dit bijzondere (liefdevolle, maar ook behoorlijk expliciete) filmpje. 

Mathiske: ‘Ik had eigenlijk bedacht om in het ziekenhuis te bevallen en toen ging het op een gegeven moment zo goed, dat ik dacht ik blijf thuis… Alleen toen stopte de ontsluiting helaas en moest ik alsnog naar het ziekenhuis. Een volgende keer zou ik zeker een thuis bevalling overwegen.’

Hou altijd rekening met een ander scenario dan je vooraf had gepland

Misschien heb je het hoofdstuk ‘bevalling’ in een ver hoekje van je hoofd gestopt om maar niet over te hoeven nadenken. Of juist uitgedacht van A tot Z? Onthoud in elk geval dat veel bevallingen anders lopen dan verwacht. Het zou dus ook zomaar kunnen dat je uiteindelijk met spoed naar het ziekenhuis moet, ze beslissen je te gaan inleiden of je om een andere reden tot medisch bestempelen.

Wees hiervan bewust, dat voorkomt hopelijk een te grote teleurstelling. Op zo’n moment wil je bovendien geen stress over de inhoud van je vluchtkoffer (er zijn aanstaande vaders die in de stress een bevallig stringetje in de koffer proppen), dus zorg dat deze al klaar staat.

De kraamzorg is doorgaans aanwezig bij je thuisbevalling

Normaliter is het gebruikelijk dat de kraamverzorgster aanwezig is bij je bevalling. Zo bouw je meteen een band op en als de verloskundige deskundige assistentie nodig heeft, is er gelijk iemand in de buurt.

Het kan ook zo zijn dat je het een onprettig idee vindt. Geef dit vooraf aan bij de kraamzorgorganisatie en je verloskundige. Misschien is het een mogelijkheid dat ze ergens anders in huis wacht of haar hulp eventueel gewenst is. En het kan natuurlijk ook zo zijn dat het lot een handje helpt: zo had May nogal veel haast en kwam de kraamverzorgster net een kwartiertje te laat binnen. Iets dat ik eigenlijk wel fijn vond bij nader inzien: we beleefden het nu echt met zijn drieën, zonder anderen erbij.

Vertrouw op je eigen lichaam en luister goed naar de verloskundige

Hoewel ik normaal helemaal vrij pragmatisch ben, vertrouw ik sterk op de zelfredzaamheid van het menselijk lichaam. Tijdens een bevalling (die min of meer volgens het boekje verloopt) keer je steeds meer in jezelf en komt een bepaalde oerkracht vrij die de bevalling bijna als vanzelf leidt. Dat klinkt misschien zweverig, maar anders kan ik het niet omschrijven. Door op je lichaam te vertrouwen én goed te luisteren naar je verloskundige, verklein je de risico’s op complicaties.

Zet een emmer klaar met vuilniszak

Je moet een emmer bij je bed hebben met daarin een vuilniszak, zodat de placenta kan worden weggegooid.

Kim: ‘Ik ben thuis bevallen van onze dochter, heerlijk! Zo was het gepland en zo ging het ook. Uiteindelijk stond er wel een ambulance voor de deur. Gelukkig was die niet nodig, maar het hele dorp wist wel dat er een kindje geboren was. Ik heb absoluut geen spijt van mijn thuis bevalling en zou het een eventueel volgende keer weer thuis willen.’

Hou de ramen dicht

Geloof me, hartje zomer bevallen met je ramen potdicht is geen pretje. Ook niet voor de geur na afloop waarschijnlijk, want je zweet je kapot. Maar het is wel belangrijk voor de baby om niet in een koude of tochtende kamer ter wereld te komen. Bovendien kan het wat ongemakkelijk zijn als je oergeluiden uitstoot en de hele buurt kan meegenieten. Uiteraard mogen de ramen na afloop wel open, maar alleen als je kleintje lekker warm ligt.

Zorg voor een stoel of krukje onder de douche

In het ziekenhuis zijn deze meestal automatisch aanwezig. Net na de bevalling moet je niet te veel en te snel willen, want dan kan je behoorlijk draaierig worden. Rust houden (dus ook onder de douche) is heel belangrijk. Zorg daarom vooraf dat je een schone plastic (tuin)stoel of kruk hebt klaarstaan.

Als alles goed verloopt, is een thuisbevalling zo bijzonder

Meerdere vrouwen die ik sprak over dit onderwerp beamen het: thuis bevallen is prettig. Je eigen omgeving, vrijheid, omgeven door mensen die je na staan en je verloskundige. Niet met ontsluitingsweeën de auto in (mijn nachtmerrie was altijd dat je dan in de file eindigt), geen wisseling van de verpleegkundige wacht wanneer je er bijna bent, niet die steriele lucht of medische ingrepen (inleiden is bijvoorbeeld geen pretje en dat is volgens mij nog de minst erge vorm)…

Ik gun echt elke vrouw zo’n fijne ervaring, waar hij dan ook plaatsvindt!

Maar let ook op jezelf: thuis ben je misschien minder snel geneigd om rust te nemen

Ik had geen hechtingen, dus wilde eigenlijk na de bevalling meteen lekker opstaan en douchen. Dat kwam me op een preek van kraamverzorgster én verloskundige te staan. Dat je in je eigen huis bent, omringd door eigen spullen, maakt het toch aantrekkelijker om snel weer je leven op te pakken. Dat ervoer ik in het kraamhotel bijvoorbeeld helemaal niet. Maar goed, dit is mogelijk persoonsgebonden. Sommige vrouwen ervaren die druk (gelukkig) totaal niet om van alles te gaan doen. Het vierde trimester is er niet voor niks.

Nicole: ‘Ik vond thuis bevallen altijd veel en veel fijner dan in ziekenhuis. Maar je moet inderdaad wel open staan voor verschillende scenario’s.’

Deze spullen heb je nodig voor een thuisbevalling

  • Kraampakket (alcohol, desinfecterende zeep, gaascompressen, handschoenen, inlegverband, kraammatrassen, kraam- en normaal verband, matrasbeschermer, navelklem, onderlegger, stretchbroekjes, watten)
    Tip! Zorg dat de matrasbeschermer goed over het matras gespannen is: zodra je vliezen breken, kan er een hele golf vruchtwater naar buiten komen. Als het niet goed ligt, kan je het matras afloop weggooien.
  • Klossen om het bed te verhogen tot ten minste 80-90 centimeter en een ondersteek, te leen bij de lokale thuiszorgorganisatie
  • Emmer en vuilniszakken (voor de placenta en afval)
  • Oud beddengoed
  • Hydrofielluiers (ook handig om een stapel oude luiers te hebben)
  • 2 thermometers: één voor jezelf en één voor de baby (of hou alcohol bij de hand om hem tussendoor steeds te kunnen desinfecteren)
  • Goede verlichting
  • Warme doek om de baby in te wikkelen na de geboorte
  • Warme kruiken voor na de bevalling. Om dezelfde reden als hiervoor: de baby moet ook op temperatuur blijven wanneer jullie even niet bij hem of haar kunnen zijn. Op het moment dat jij wil gaan douchen bijvoorbeeld, is het belangrijk dat je kleintje lekker warm blijft.

Verder handig om te hebben

  • Een nat washandje om jezelf even te kunnen opfrissen tijdens de bevalling
  • Lippenbalsem
  • Borstkompressen voor het geval je gaat lekken
  • Crème tegen tepelkloven
  • Dextro energy
  • Warme sokken voor tijdens de bevalling
  • Kennis over borstvoeding
  • Een speldje of armbandje dat je kan wisselen na het geven van de borst; zo weet je altijd welke kant je als laatst gegeven hebt. Mits je niet vergeet te wisselen. 
  • Flesje water voor bij de wc: na het plassen moet je spoelen. Niet alleen wanneer je hechtingen hebt. Na de bevalling wil je geen toiletpapier gebruiken.
  • Genoeg leesvoer o een puzzelboekje. Probeer je lichaam na de bevalling zoveel mogelijk rust te geven en ontspanning te zoeken.

Jacqueline: ‘Mijn jongste dochter is thuis geboren en ik heb dat als prettiger ervaren dan toen ik van mijn oudste in het ziekenhuis beviel. Vond het heel fijn om de kraamverzorgster erbij te hebben. In het ziekenhuis was het zo druk dat er amper naar je omgekeken werd. Alleen had ik wat moeite met het verlaten van de badkamer toen mijn vliezen gebroken waren: ik wilde niet dat die zooi op mijn mooie vloerbedekking kwam, haha! Nog wel iets om rekening mee te houden: vanaf 100 kg willen ze liever niet dat je thuis bevalt, voor het geval er iets gebeurt waarbij ze jou moeten versjouwen. En goed licht is ook handig. Zeker als je een ouwe mopperkont als verloskundige hebt die anders alleen maar aan het klagen is dat ze niks kan zien.’

Wat moet je verder nog weten over thuis bevallen?

Verschillende vormen van thuis bevallen

Als je kiest voor een thuisbevalling dan zijn er verschillende mogelijkheden:

  • In bed (dat op klossen staat)
  • Op een baarkruk
  • In een bevallingsbad

Hoeveel bevallingen vinden thuis plaats in Nederland?

1 op de 5 vrouwen bevalt nog thuis. Dat is aanzienlijk minder dan toen onze moeders bevielen. Waarom bevallen vrouwen tegenwoordig vaker in het ziekenhuis?

  • Vrouwen voelen zich veiliger in het ziekenhuis (op één na staan mijn vriendinnen er ook allemaal zo in)
  • Het dichtstbijzijnde ziekenhuis staat te ver weg om veiligheid te kunnen garanderen
  • Tegenwoordig kiezen vrouwen vaker voor pijnstilling en de meeste vormen kunnen alleen worden toegediend in het ziekenhuis (denk aan de ruggenprik, pethidine of lachgas)

Wat zijn de risico’s aan thuis bevallen?

In principe is thuis bevallen even veilig als bevallen in het ziekenhuis. De voor- en nadelen van thuisbevallingen tegenover die in het ziekenhuis strepen elkaar namelijk weg.

Zo is de kans minder groot op ingrepen als je thuis bevalt, komen jullie niet in aanraking met ziekenhuisbacteriën en je hoeft niet in de auto te zitten met weeën. Ook kan je grotendeels zelf het verloop bepalen. Mocht het misgaan dan is het goed om te weten dat minder dan 5% een spoedgeval betreft. Complicaties komen wel voor, zeker bij een eerste bevalling is die kans wat groter.

Tot slot is thuis bevallen fijner voor de portemonnee: het kost je geen eigen risico.

Fleur: ‘Ik ben beide keren in het ziekenhuis bevallen – moest wel. Maar ik zag thuis bevallen ook eigenlijk niet zo zitten, had daar alles behalve een romantisch beeld bij’

Wanneer is een thuisbevalling niet mogelijk?

Er zijn een aantal situaties waarin je niet thuis kunt bevallen.

  • Het dichtstbijzijnde ziekenhuis ligt verder weg dan de landelijke norm. Het gaat dan bijvoorbeeld om schippersvrouwen en vrouwen op Vlieland en Terschelling.
  • De baby wordt te vroeg of te laat geboren.
  • Wanneer een eerdere bevalling plaatsvond via een keizersnede of de moeder voorheen complicaties had tijdens het bevallen.
  • Bij een meerling.
  • Als de vliezen langer dan 24 uur geleden gebroken zijn.
  • Wanneer de baby in stuit ligt of het hoofdje erg groot is.

Een thuisbevalling is een prachtige ervaring – al is dit niet voor iedereen weggelegd. We zijn heel benieuwd naar jullie keuze: zou thuis bevallen bij je passen? Of kies je liever voor het ziekenhuis?  

Afbeelding, Pixel-Shot- Shutterstock

Be First to Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *