Press "Enter" to skip to content

Temperamentvol kind? Tips, kenmerken en de voordelen

Als je een temperamentvol kind krijgt, ontdek je (misschien voor het eerst) dat bepaald gedrag geen kwestie is gewoon een beetje strenger zijn. Een temperamenvolle zoon of dochter ‘is gewoon zo’. Aan jou de nobele taak zijn gevoelsleven en gedrag in goede banen te leiden. Hoe je dat precies doet? In dit artikel gaan we in op temperamenvol gedrag, waar het vandaan komt, welke kenmerken (of symptomen) je kind heeft en hoe je daarmee omgaat. Als afsluiter hebben we nog een paar fijne voordelen voor je. Want een temperamentvol kind is dan misschien wel iets intensiever, het levert je ook iets bijzonders op.

Wanneer is je kind een temperamentvol kind?

Temperament

Bij het hebben van temperament denk je misschien al snel aan een levendig karakter dat met zijn hele lijf duidelijk probeert te maken wat hij wil vertellen. Maar temperament is eigenlijk niets meer of minder dan een aanduiding van een karaktertrek. Kinderen met weinig temperament reageren doorgaans rustiger op situaties, temperamentvolle kinderen daarentegen zijn vaak uitgesprokener. In de opvoeding kan dit best weleens lastig zijn. Je hebt meer geduld nodig, overtuigingskracht en zal vaker begrip moeten opbrengen voor het karakter van je kind dan andere ouders. En aangezien je ook maar mens bent, kan dat soms best eens frustreren.

Een temperamentvol karakter is geen psychische aandoening

Waar sommige ouders het misschien vervelend vinden om hun kind te bestempelen als temperamentvol, hoef je niet bang te zijn voor ‘nog een labeltje’. Temperamentvol zegt alleen iets over hoe je kind reageert op situaties en hoe hij in elkaar zit. Je kan al vanaf jonge leeftijd zien of je kindje energieker, gevoeliger of heftiger reageert op iets nieuws. Dat zou een goede indicatie kunnen zijn van een temperament/vol karakter. Hieronder staan meerdere eigenschappen en kenmerken, waaraan je kan aflezen of je kind (waarschijnlijk) onder deze noemer valt.

Let op! Niet elk kind vertoont dezelfde kenmerken of symptomen van een temperamentvol karakter. Het gaat meer om een algemene opsomming waaruit je zelf de conclusie kan trekken of je bij jullie kind inderdaad meerdere temperamentvolle eigenschappen herkent.

Kenmerken van temperamentvolle kinderen: zo herken je ze

Zoals daarnet al geschreven, is de term temperamentvol niet voor iedereen gelijk. Zo kunnen sommige kinderen een introvert karakter hebben, maar wel heel heftig reageren op situaties waarin hen (gevoelsmatig) onrecht wordt aangedaan. Of over hun toeren raken wanneer dingen anders lopen dan gepland. Een temperamentvol karakter is daarmee meer een optelsom van verschillende facetten dan een duidelijk ‘label’. Hieronder verschillende karaktertrekken die je vaak terug ziet bij deze kinderen.

Temperamentvolle kinderen beleven het leven een stuk intenser

Dat kan natuurlijk heel positief zijn. Wanneer je kind iets lekkers eet, kan hij daar met zoveel smaak van genieten dat je zelf ook spontaan trek krijgt. En gebeurt er iets leuks, dan is hij blij met hart en ziel. Hier tegenover staat alleen ook dat als het leven niet zo loopt zoals zij hoopten, ze daar een stuk temperamentvoller op reageren: met intens verdriet of hevige boosheid. En dat laatste maakt het opvoeden van een kindje met een dergelijk karakter soms weleens een uitdaging.

Eigengereide karakters

Je kind weet wat hij wil en gaat ervoor. Misschien maak je weleens de grap dat je je kind niet hoeft op te voeden, omdat hij het zelf allemaal wel weet. Maar zo is het voor deze kinderen vaak wel. Doordat ze heel goed weten wat ze willen, bijten ze zich vaak in een situatie vast. Aan de ene kant mooi (want het brengt hen verder), tegelijkertijd lastig als je iets probeert duidelijk te maken. Want zo’n enthousiaste kinderwens kan nog zo goed doordacht zijn, het is niet altijd in hun eigen voordeel of überhaupt mogelijk.

Deze kinderen staan vaker extravert in het leven

Onder extravert kan je in dit geval (in het kort) verstaan:

  • Energiek
  • Aanwezig
  • Uitgesproken

In tegenstelling tot een kindje met een wat introverter karakter, laten temperamentvolle kinderen zich vaak gemakkelijker zien. Ze spreken duidelijk uit wat hen dwars zit. Al kan datzelfde temperament er in bepaalde situaties ook juist voor zorgen dat ze zich terugtrekken, omdat de prikkels hen te veel worden.

Een temperamentvol kind kan minder goed tegen veranderingen

En dat is best lastig als je een uitgesproken idee hebt over hoe je het wil. Stel dat je ineens een nieuwe badjuf hebt, omdat de vorige vandaag met griep naar huis ging, dan vindt een temperamentvol kind dat soms lastig om mee om te gaan. Hij kan dan zijn kont tegen de krib gooien en intens tegenstribbelen. Je zou niet de eerste zijn die moeite heeft haar zelfbeheersing te bewaren. Ten slotte betekent begrip hebben voor een situatie niet automatisch dat je het ook leuk vindt om ermee om te gaan.

Gevoeligheid voor prikkels en opmerkzaam

De gevoeligheid van een temperamentvol kind maakt dat ze soms kunnen reageren op prikkels van buitenaf. Hangt er bijvoorbeeld een bepaalde spanning in de lucht? Is het enorm druk in de ruimte? Of moeten ze van jou vandaag een kriebeltrui aan? Dan kan dat een heftige reactie uitlokken. Daarbij zijn temperamentvolle kinderen vaak ook opmerkzaam. Ze zien meer dan anderen. Aan de ene kant fijn (eindelijk iemand die opmerkt dat je een nieuwe broek draagt), aan de andere kant soms lastig: ze zien van alles waardoor ze sneller zijn afgeleid.

hoe omgaan met temperamentvol kind

Hoe ga je om met een temperamentvol kind?

Ze hebben een iets andere gebruiksaanwijzing, maar als je hem eenmaal weet te lezen, leer je ook steeds meer genieten van het temperamentvolle onderdeel van hun karakter. Hieronder staan handige tips.

Probeer vooral te kijken naar het positieve van hun karakter

Natuurlijk kan een eigenwijs karakter je behoorlijk ergeren, zeker wanneer ze het altijd beter lijken te weten. En wanneer er voor je gevoel niet wordt geluisterd naar je oververhitte opmerkingen of als halverwege het gesprek de ogen wegdraaien en zich focussen op een vogeltje in de tuin. Logisch. Maar toch kan het helpen als je de positieve kanten voor ogen blijft houden:

  • Als je alles intens beleeft, geniet je dus ook meer van de kleine dingen die het leven juist zo mooi maken. Zoals de eerste zomerse aardbeien, een kleinigheidje voor het rapport of een dikke knuffel. Daar kan je toch alleen maar plaatsvervangend van genieten?
  • Eigengereid? Ja, een temperamentvolle peuter of kleuter kan behoorlijk vasthoudend zijn. Maar tegelijkertijd maakt dat dus ook dat ze de kaas niet snel van hun brood laten eten. Een eigenschap die je op latere leeftijd goed van pas komt.
  • Opmerkzaam- en gevoeligheid leveren een groot empathisch vermogen op. Dus je temperamentvolle kind zal zien dat dat ene vriendinnetje teruggetrokken in de bouwhoek zit en gaan kijken waar het aan scheelt.
  • Temperamentvolle kinderen bereiken sneller wat ze willen, omdat ze minder snel opgeven.

Kortom, eigenschappen die eigenlijk heel goed van pas komen in het leven. Weliswaar soms iets minder in de opvoeding, maar dat moet je dan maar voor lief nemen. Toch?

Zorg voor buitenlucht en bewegingsvrijheid

Een belangrijk kenmerk van temperamentvolle kinderen is dat ze energiek zijn. Daarom is het fijn als je hen de ruimte biedt zich uit te leven. Hierdoor zitten ze lekkerder in hun vel en reageren ze vaak beter op prikkels van buitenaf. Andere dingen die je kan doen? Investeren in een kindvriendelijke tuin, een abonnement nemen op de binnenspeeltuin (voor dagen dat het keihard regent) of doe ze op een sport. Al op de kleuterleeftijd kan je hele leuke sporten doen: van bootcamp tot ballet.

Reageer zo rustig mogelijk op je kind

Toegegeven, je zal niet de eerste zijn bij wie het stoom eigenlijk al uit de oren komt. Maar toch help je jullie er allebei niet mee door te gaan schreeuwen. Dit is vooral een kwestie van oefenen, volhouden en accepteren dat ook jij maar mens bent. Je zal heus nog weleens uit je slof schieten, maar hopelijk een stuk minder vaak.

Waarom? Temperamentvolle kinderen reageren net zo intens terug. Bovendien kunnen je woorden harder binnenkomen, ze raken over hun toeren en een constructief gesprek is er niet meer bij. Je kan hierbij een stappenplan gebruiken:

  1. Benoem het probleem, zodat je peuter of kleuter weet dat hij je niet hoeft te blijven overtuigen. “Dus je wil graag alleen op de vlizotrap klimmen?”
  2. Erken zijn gevoel: “Mama snapt dat je dat graag alleen wil doen, omdat je ook al zo goed kan klimmen bij gym.”
  3. Wees strikt in je beslissing. “Maar ik vind het ook nog gevaarlijk. Daarom mag je wel klimmen, maar blijft mama achter je.”
  4. Alternatief: je kan ze laten meedenken over de oplossing. “Dit is wel vervelend. Jij wil klimmen, maar het mag niet alleen. Hoe kunnen we dit nu samen oplossen?”

En soms kan je er een wedstrijdje van maken. Denk bijvoorbeeld aan opruimen. Zet een grote bak neer in de woonkamer en roep: “Wie de meeste auto’s in de bak kan doen! In 3, 2, 1…”

Hou je temperamentvolle kind bezig

Afleiding is soms echt het sleutelwoord. En aangezien een temperamentvol kind sneller afgeleid raakt, kan je daar soms je voordeel mee doen. Door lekker bezig te zijn, heeft je kind minder tijd om boos te reageren of ergens een discussie over te beginnen. Het helpt daarbij als je twee keuzes geeft: “We gaan puzzelen of een spelletje spelen. Jij mag kiezen!”

Maak tijd voor jezelf

Het opvoeden van temperamentvolle kinderen kan meer energie kosten. Het is daarom extra belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Ga lunchen met vriendinnen, regel een behandeling bij de schoonheidsspecialist of ga lekker naar de kapper, maak tijd om een goed boek te lezen of doe iets anders waarvan je kunt ontspannen. Daarbij helpt het ook als je voldoende slaapt. Hoe minder energie je immers hebt, hoe sneller je uit je slof schiet.

Rust, reinheid en regelmaat

Omdat kinderen die temperamentvoller zijn ook vaak heftiger reageren op veranderingen is juist voorspelbaarheid zo belangrijk. Dat ze weten waar ze aan toe zijn, wanneer en met wie. Daarbij helpt het ook om thuis te zorgen voor die rust en regelmaat. Wat goed helpt zijn een vaste bedtijd en slaapritueel dat je elke avond toepast Net als vaste tijden om te eten: ontbijt, tussendoortjes, lunch en avondeten. Al is dit voor alle kinderen prettig, maar in dit geval net iets meer.

Pick your battles

Je hoeft niet overal de discussie over aan te gaan. Als iets geen halszaak is, kan je er ook voor kiezen het een keer te laten voor wat het is. Weigert je kind bijvoorbeeld zijn wanten aan te doen tijdens die ene koude winterdag – al dan niet om te zien hoever hij kan gaan? Laat het dan een keertje. Hij merkt vanzelf wel dat het koud is en zal snel genoeg vragen of hij toch zijn wantjes aan mag. Zo leert hij zijn lesje en bespaar jij jezelf een heftige strijd.

Accepteer dat je er niet altijd goed mee kan omgaan

In sommige gevallen geldt dat ze het niet van een vreemde hebben. Maar hoe dan ook kan het opvoeden van een temperamentvol kind flink intensief zijn. Dat is niet erg, maar maakt wel dat je er soms minder begripvol op zal reageren. Kan gebeuren. Je doet je best, zelfs als de situatie uit de hand loopt en je uiteindelijk toch kwaad tegenover elkaar staat. Morgen een nieuwe kans!

Lees jezelf in

Er zijn verschillende handige boeken die van pas komen wanneer je een temperamentvol kind hebt. Zoals Temperamentvolle kinderen van Eva Bronsveld. En daarnaast zijn Lastige kinderen, heb jij even geluk van Berthold Gunster (#omdenken) en Supermama’s bestaan niet van Annelies Bobeldijk ook heel fijn om in je kast te hebben staan. Deze boeken bevatten veel handige, praktische tips en eyeopeners die alles weer in perspectief plaatsen.  

De grote voordelen van een temperamentvol kind?

Je weet vast allang dat je een fantastisch kind hebt. Maar nog even kort waarom temperamentvolle kinderen zo superleuk zijn?

  1. Ze zijn creatief
  2. Temperamentvolle kinderen hebben een invoelend en opmerkzaam karakter
  3. Deze kinderen komen makkelijker voor zichzelf op
  4. Ze durven zich uit te spreken
  5. Ze genieten enorm
  6. Kinderen met een temperamentvol karakter kunnen heel ver komen als je ze leert ook de meningen en ideeën van anderen mee te nemen
  7. Ze zijn energiek en vinden het heerlijk om buiten te spelen

Temperamentvolle kinderen zijn dus een soms een handvol in de opvoeding, maar zeker ook heel fijn om in je buurt te hebben. Vooral hun invoelende, opmerkzame karakter in combinatie met de vastberadenheid die op latere leeftijd van pas komt, maakt ze zo bijzonder. Heb jij ook een temperamentvol kind? Wil je er meer over vertellen? Laat het ons weten in de reacties!

Dit artikel bevat een of meerdere affiliate links. Van elke aankoop die je doet via deze link(s) krijgen wij een klein percentage. Jij betaalt hiervoor uiteraard niets extra’s, maar je helpt ons en het onderhoud van De Mamagids een klein handje. Mocht je dus een aankoop doen, dan willen we je hierbij heel graag bedanken!

               2 Comments

  1. rachel rachel 17/06/2020

    wat een goede info, en had er nog niet eerder over gehoord eerlijk gezegd. lijkt mij wel verdomde pittig!

  2. Bouchra Bouchra 17/06/2020

    Ik heb 2 temperamentvolle kinderen en ik ben het ook. Dus je kunt je voorstellen dat het best een uitdaging is om alles goed te doen. Ik lees veel over dit onderwerp en vertel ook proactief mijn omgeving hierover. Hierdoor kunnen ze ook weer beter met mij en mijn kinderen omgaan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *